تکلیف شب دانش آموزان
در خصوص تکلیف
1- تكاليف درسي نبايد جنبه تحميلي داشته باشد، بلكه با بيان دلايل وجودي آن ارائه گردد.
2- نحوه برخورد معلم در تعيين تكليف بايد طوري باشد كه موجب اضطراب دانشآموز نشود.
3- توصيه ميگردد كه تكليف شب نبايد به عنوان وسيلهاي جهت تنبيه قلمداد گردد. زيرا در اين صورت
تكليف موجب ركود ذهني، بيزار شدن، خستگي روحي و عاطفي و محروم شدن از اوقات فراغت شاگردان
ميشود.
4- تكليف شب با يك شكل و ابعاد معين براي تمام دانشآموزان كلاس ضروري نيست. زيرا دانشآموزاني
هستند كه در تمام دروس پيشرفت بالايي داشته و نياز به انجام تكليف شب ندارند. بنابراين بهتر است
تكليف شببرايدانشآموزاني كه در يكي از درسهاي خود پيشرفت ندارند، داده شود.
5- حجم تكليف شب و مدت زماني كه دانشآموز در اختيار دارد متناسب باشد. ممكن است در بعضي از
خانوادهها به علت شلوغي و رفتوآمدهاي بيشتر، زمان لازم براي انجام تكاليف در اختيار دانشآموز
نباشد. مسلماً دانشآموز در انجام تكاليف با مشكلات پيشبيني نشده در خانه مواجه گردد.
6- تحقيقات لازم درخصوص تأثیر تكليف شب در بهبود و پيشرفت دانشآموزان انجام گيرد و در صورت
مثبت بودن مشخّص گردد كه به چه ميزان بايد به دانشآموزان تكليف شب توصيه شود.
7- برای تکالیف داده شده هدف داشته باشیم .
اهداف تکلیف
1- پل ارتباطی بین خانه و مدرسه
2- تثبیت و تعمیــــق یادگــــــــیری
3- آگاهی از فرآیند یاددهی – یادگیری
فواید تکلیف
1- دست یابی هرچه بیش تر دانش آموزان به مهارت های نوشتاری، حسی - حرکتی و ذهنی
2- افزایش مهارت مسئولیت پذیری، کاوشگری حل مسئله و ...
3- افزایش توانایی های فردی و قوه تجزیه و تحلیل
4- افزایش مهارت خواندن و نوشتن و طی نمودن مراحل صعودی مهارت های مذکور
انواع تکلیف
1- تمرینی 2- آمادگی 3- کاربردی
4- خلاقیتی 5- هوشی
نتایج تکلیف به شیوه سنتی
1- عدم تحرّک وخلاقیت فرد آموزش گیرنده
2- نادیده گرفته شدن توانایی های فردی
3- نادیده گرفتن اندیشه انتخاب و تحلیلی بودن تکالیف
راهبردهای غنی سازی تکالیف آموزشی
1- در تکالیف کودکان را به دیدن، شنیدن، لمس کردن، دست کاری کردن، کشف نمودن و انجام آزمایش
ها و بازی های سازنده و مفید تحریک نماییم.
2- در تکالیف، داستان گویی و داستان خوانی را وارد کنیم.
3- در تکالیف از پروژه هایی که استفاده از وسایلی نظیر گل رس، موم، خمیربازی، چوب، پارچه، نخ،
شن، کاغذ و مقوا و ... را می طلبد استفاده کنیم مانند انجام فعّالیّت های درسی کتب مختلف توسط
دانش آموزان .
4- در تکالیف مواردی که به فراتر نگریستن فراگیران و جست و جو کردن ایجاد می کند وارد کنیم.
5- در تکالیف بازی با کلمات، بازی با تصاویر و چیستان ها، رسم کلمه های تصویری، بازی با اعداد و
ماکت سازی برای یک دوره (تاریخی) استفاده کنیم.
6- تکالیفی را تعیین کنیم که منجر به یادگیری شود.
7- تکالیفی تعیین کنیم که به تولید دانش جدید و مهارتی در فراگیر منتهی شود.
8- وقتی مطمئن شدیم که بعد از تدریس، یادگیری صورت گرفته است، تکلیف تعیین کنیم.
9- تکالیفی را مشخّص سازیم که به تحقّق برنامه درسی کمک کند.
10- تکالیف نباید یکنواخت باشد بلکه باید میزان یادگیری فراگیران را مورد توجه قرار دهد.
11- هرگز خارج ا ززمان کلاس و در آخر زنگ و زمانی که دانش آموزان صدای زنگ را شنیده و به درس
گوش نمی دهند تکلیف تعیین نکنیم.
12- سعی کنیم اول وقت تکلیف را ببینیم.
13- تکلیف باید در حضور فراگیر برّرسی و نکات مثبت و منفی آن یادداشت و امضا شود.
14- خط زدن تکلیف یعنی باطل نمودن آن، اما امضا به معنای اعتبار بخشی به آن می باشد.
15- تکالیف فقط توسط خود معلم برّرسی شود، نه دانش آموزان.
16- تکالیف فقط در محدوده ی نوشتن نباشد.
18- تنها تکالیفی را می توان به خانه فرستاد یا معیّن نمود که امکان انجام آن ها به تنهایی (بدون
راهنمایی و حضور دیگران و بزرگ ترها) وجود داشته باشد.
19- میزان تکلیف متناسب با توانایی و استعداد کودک باشد.
20- کودک را در انجام دادن تکلیف یاری دهیم.
21- سعی کنیم که تکلیف به کودک تحمیل نشود.
22- میزان فرصت کودک را در تکلیف دادن به او در نظر بگیریم.
23- به دانش آموزان تکلیف کم بدهیم اما خوب تحویل بگیریم تا او منظّم و حسابگر بار بیاید.
24- با مراعات همه این نکات باز هم ممکن است کودک در انجام دادن تکالیف قصور کند. در این جا
انعطاف پذیر و با گذشت با شیم و از او بخواهیم که وظایفش را دوباره کامل و درست انجام دهد.
زمان انجام دادن تکالیف
پیشنهاد می گردد زمان انجام تکالیف در پایه اول تا سوم 30 دقیقه در هرشب و برای پایه های چهارم و
پنجم 45 تا حداکثر 60 دقیقه بیش تر نباشد.
خلاصــه ای از :
گزارش عملکرد در خصوص تعیین تکلیف دانش آموزان وارزشیابی از انجام آن
1- در نظر گرفتن تفاوت های فردی دانش آموزان
2- مدّنظر گرفتن توانایی های دانش آموزان در انجام تکالیف
3- تحقیق روی دانش آموز در چگونگی پاسخگویی روحی روانی او نسبت به انجام تکالیف محوله
4- داشتن این اعتقاد که همه ی دانش آموزان یاد خواهند گرفت.
5- داشتن این اعتقاد که می توانم علاقه ی یادگرفتن را در همه ایجاد کنم
6- اعتقاد به اینکه دانش آموزان دوستان من هستند وبالعکس من هم دوست همه ی دانش آموزان
هستم
توضیحات :
پس از تدریس درسی از بخوانیم وپرسش آن از آن هایی که زرنگ وباهوشند برای تشویق بقیّه وهمچنین
به نوبت از همه ، تدریس بنویسیم راآغاز کرده وبا نظارت خود از چگونگی انجام آن از یکایک دانش آموزان
وراهنمایی آنها بنویسیم آنهارا تصحیح ویکی از خانه های جدول ضعیف
متوسط خوب بسیار خوب وعالی را متناسب با درجه ی کار انجام شده علامت زده ودر پایان به تناسب
درجه به آنها مجدّداً تکلیف ساده وکم داده تادر منزل انجام دهند ودر روز بعد همه ی آنچه را که از آنان
خواسته ام در روی تخته وبه دور از دفتر وکتابشان باید بنویسند تا از اینکه خود آنها
تکالیف را انجام داده و یاد گرفته اند اطمینان حاصل شود . چون دانش آموز ممکن است مطالب یادگرفته را
فراموش کند لذا در ساعات دیگر ودر روز های دیگر کلمات یادگرفته شده را اتفاقی مورد پرسش قرار می
دهم ودر این مدّت باید کلاس از سکوت برخوردار باشد تا همه ببینند وبشنوندپس از لحظاتی با حرکات
وگفته هایی که ممکن است دانش آموز را شاد کند وبه خنده وادارد استفاده کرده تا نه در حال ترس بلکه
با رضایت کامل درس داده شده را بپذیرد بعد از مدّتی چنانچه کلاس وارد حالت شلوغ وسروصدا شد 5
دقیقه سکوت کامل داده می شود تا همه تمـــــــرکز لازم را پیداکنند در این خصوص به دانش آموزان گفته
می شود بچّه ها همه ساکت تا تمام صداهای دور را بشنویم گوش بدهید ببینم چه صداهایی را خواهید
شنید در این موقع همه ساکت خواهند شد چند بار بشین پاشو داده می شود تا خستگی وخمودگی
برطرف شودپس از یافتن اشکال هر کس آن را به او یادآوری کرده وبعد از مدّتی مجدّدًاز او همان اشکال ش
را مورد پرسش قرار می دهم تا خوب خوب یادبگیرد.(ناگفته نماند در تمام مدّت تدریس وپرسش باید
دانش آموز را متوجّه این موضوع کنیم که همیشه اورا دوست داریم وایجاد انگـــیزه نماییم)
در مورد ایجاد انگیزه می توانیم برای دانش آموزان داستان های خیلی کوتاهی از کسانی که درس
خوانده وپیشرفت کرده اند بگوییم واز خود بگوییمکه یک روز ما هم مثل بچّه ها کوچک بودیم چون درس
خواندیم الآن معلّم شدیم وشما هم می توانیددرس بخوانید تا............بقیّه ی جمله را توسط
خود دانش آموز تکمیل می کنیم خود آنها بقیّه را به نحو احسن تکمیل خواهند کرد. پس از آماده شدن
دانش آموزان برای یادگرفتن وبه شوق آوردن آنها سریع آنچه که باید یاد بگیرند تدریس می کنیم ومطمئن
باشیم که حتماً یاد خواهند گرفت دراین راستا باید خونسرد بوده وبه خود مسلّط باشیم واین موضوع را
به خود تلقین کنیم که دانش آموز است بچّه هست وبازیگوش او نباید مارا در این راه خسته کند بلکه
خستگی وعصبانیّت را از خود دور کنیم.