عنوان : زنگ تفريح و بازيها ( استفاده بهينه از زنگ تفريح )  

مقدمه

آدميان در طول زندگي آموخته اند كه چگونه مي توان بازسازاني هوشمند بود و چگونه مي توان اين بازي ها را هوشمندانه باري كرد و بي گمان برخي فعاليتهاي بزرگسالي ما به گونه معني داري جستجوي آن شادماني و سرخوشي بي نظير بازيهاي دوران كودكي است و شالوده بسياري از رفتارهاي فردي و اجتماعي ما را مي توان در انواع بازيهاي كودكانه يافت كه بسته به ظرفيت و ظرافت ذاتي آنها زير ساختهاي رشد رواني و شخصيتي ما را فراهم مي آورند. در اين ميان بازيهايي كه به تناسب مختصات فرهنگي و زيست محيطي كودكان و امكانات بالفعلي كه در اختيارشان است طراحي و اجرا مي گردند ( ولو بازيهاي، محدود و كوتاه مدتي كه در پژوهش حاضر معرفي خواهند شد ) بي گمان آثار مفيد متعددي بر شخصيت كودكان جاي خواهند گذاشت.

اين پژوهش مساله بهينه سازي استفاده از اوقات فراغت كوتاه مدت دانش آموزان مدارس ابتدايي در زنگهاي تفريح و ارايه راهكارهاي عملي در اين خصوص مي پردازد. روش تحقيق به كار رفته در اين جا مطالعه ميداني و مراجعه به آثار احتمالي موجود در اين زمينه و طرح و توزيع پرسشنامه بوده است . با طراحي برنامه هاي مناسب شامل هر دو نوع فعاليتهاي جسمي و رواني هدفدار و اجراي آن طي چند هفته عملاً روش هاي پيشنهادي در اين تحقيق مورد آزمون قرار گرفته و نحوه اجرا و نتايج ان در متن گزارش به تفضيل بيان شده است.

در اين پژوهش دبيرستان دخترانه كميل واقع در كوي ولي عصر از دبستانهاي ناحيه يك آموزش و پرورش شهرستان همدان در نظر گرفته شده است. آموزشگاه مورد نظر با مساحت  پانصد متر مربع با حاشيه شهر واقع شده و داراي 6 كلاس ( از پيش دبستاني تا پايه پنجم ) است كه كلاس پيش دبستاني به صورت مختلط مي باشد.

مساله مورد پژوهش

مساله اي كه مرا به اين پژوهش واداشت اين بود كه چگونه مي توان فعاليت هايي مناسب براي زنگ تفريح طراحي كرد و از آن طريق اكثريت دانش آموزان به خصوص دانش آموزان منزوي و گوشه گير را به شركت در اين فعاليتها ترغيب نمود.

روش تحقيق

شيوه هايي كه براي جمع آوري اطلاعات در اين پژوهش استفاده كرده ام عبارتند از مشاهده، مصاحبه و پرسشنامه. مرحله اول مشاهده فعاليتهاي دانش آموزان در زنگ هاي تفريح بود. مراحل دوم و سوم ، مصاحبه با كارشناس مشاوره ناحيه يك آموزش و پرورش همدان و جمع آوري اطلاعات از همكاران شاغل به تدريس در آموزشگاه توسط پرسشنامه بود.

از دانش آموزان پايه هاي چهارم و پنجم با استفاده از پرسشنامه از ساير دانش آموزان به صورت مصاحبه، اطلاعاتي در زمينه علايق آنان جمع آوري گرديد. پس از تفكيك، طبقه بندي و اطلاعات به دست آمده برنامه اي براي زنگهاي تفريح دانش آموزان تنظيم شد.

شيوه اجراي طرح

مرحله اجراي طرح به اين شكل بود كه ايستگاههاي مختلفي در حياط مدرسه با استفاده از وسايل كم هزينه و دور ريز طراحي شد كه با توجه به گروه سني دانش آموزان و علايق هر پايه و سطح درك آنان در هر ايستگاه فعاليتي ارايه و انجام مي شد كه اهم اين فعاليتها شامل :

ايستگاه اول ـ طرح مسائل هوشي

ايستگاه دوم ـ ضرب المثلهاي ناقص كه بايد توسط دانش آموزان كامل مي شد.

ايستگاه سوم ـ انجام حركات و فعاليتهاي ورزشي مختلف مانند پرش، ايستادن تعادلي و..... .

ايستگاه چهارم ـ استفاده از كتابهايي با داستانهاي كوتاه كه در كتابخانه مدرسه موجود بودند، به اين ترتيب كه دانش آموزان علاقه مند در طول زنگ تفريح بدون انجام مراحل معمولي امانت گرفتن كتاب به مطالعه كتابهاي مورد علاقه خود مي پرداختند.

ـ و ايستگاههاي ديگر .

دانش آموزان در زنگهاي تفريح با توجه به علايقي كه داشتند به فعاليتهاي مختلف جذب مي شدند. برخي از سوالها مه به مراتب مشكل تر بودند در طول هفته به صورت مسابقه مطرح و از اين طريق عرصه رقابتي براي دانش آموزان علاقه مند فراهم مي شد و به بندگان نيز جوايزي اهدا مي شد.

 

ارزشيابي

به دنبال نظر خواهي كه از همكاران صورت گرفت آنها معتقد بودند كه فعاليتهاي مزبور به هيچ وجه لطمه اي به ساعت درس نمي زند و باعث فراگيري و تقويت كارهاي گروهي در بين دانش آموزان شده و نيز موجب فعاليت دانش آموزان منفعل شده است.

نتيجه

به نظر من اين روش ، مناسبي در اين آموزشگاه و آموزشگاههاي با وضعيت مشابه مي باشد. هر چند مانند هر طرح اوليه ديگري نياز به اصلاحات فراواني دارد و در اين بين نظرات همكاران ارجمند بسيار مفيد خواهد بود